پنجشنبه ۲۸ اردی‌بهشت ۱۳۹۶ - ۰۹:۲۰

مسلم متین

فصل نو و حیات مدرن جامعه ایران

987

ساعت 24-وایران پس از انقلاب صاحب بی رقیب دستاوردی ارزشمند از دمکراسی محلی با تاثیر گذاری استراتژیک بر منطقه و بازتابی ماندگاردر عرصه بین المللی ست. دستاوری که طی تقریبا 4 دهه جامعه ایرانی همواره بر غنای معنایی و عمق ادراکی آن افزوده است.انکار این حقیقت کمکی به هیچکس در درک واقعیات نمی کند.روند انتخابات ریاست جمهوری ایران طی دو ماه اخیر به شدت شگفت انگیز وهیجان زا بود!،آنچنان که نتیجه آن طی 48 تا 72 ساعت آینده می تواند شگفتی سازباشد!. البته این شگفتی بسته به اینکه از چه زاویه یی به آن نگریسته شود؟ معنا و مفهوم خاص خود را داشته و با عواقب ناهمسانی برای وفاداران و هواداران دو طرف همراه خواهد بود. شدت التهاب؛ تب 40 درجه سیاسی و شیب بسیار تند رقابت های انتخاباتی، به وضوح نشان داد برای رقیبان اصلی و هوادارانشان، انتخابات ریاست جمهوری نه یک رقابت معمولی،که در برگیرنده یک مفهوم و عبارت کاربردی کلی تری ست:""برای همه چیز؛یا الان یا هیچوقت!"".


انتخابات فردا و تحولات قبل تر، از چند جنبه به باور من اهمیت دارد:

1- آنچه طی دو ماه اخیر،خصوصا هنگام مناظره های کاندیدهای ریاست جمهوری مشاهده شده،جدای ازتازه و عجیب بودن آنها ،اما به وضوح نشان داد رقیب در تحلیل و نگاه به آینده، صرف به خاک انداختن پشت حریف برایش کافی نبوده و برای تداوم ماندن یا تحقق خواست حضور در میدان کنش مداوم سیاسی باید تا انتها ی راه و حذف رقیب از تابلو مسابقات پیش برود.راه دومی وجود ندارد!.
2- شاید به همین دلیل باشد که هواداران دو طرف اصلی مبارزه ،به مثابه همراهان قسم خورده بی بازگشت، به هیچ چیز جزحذف بنیان کن رقیب و پیروزی قاطع بر او رضایت نمی دهند.البته فهم اینکه برنده رقابت کنونی کیست و چرا؟ هوش زیاد ودرک بالایی نمی خواهد!.اما پر بیراه نخواهد بود اگر گفته شود "درپس جمعه تاریخی(فردا) ،قرار است شنبه یی متفاوت آغاز و تاریخ مدرن ایران ورقی تازه خورده و فصلی جدیدی در جامعه ایرانیان آغاز شود.
3- انتخابات ریاست جمهوری فردا(19 مه) ، از جنبه نظری و بورکراتیک آن در تاریخ 38 سال بعد ازانقلاب 1979 ایران و تشکیل جمهوری اسلامی، به خودی خود پدیده نادری و عجیبی نیست . کالبد جامعه ایرانی با این پدیده دمکراتیک در طی این سال ها کاملا آشناشده است. بپذیریم یانه؟(که لاجرم باید قبول کنیم) ایران پس از انقلاب"" صاحب بی رقیب دستاوردی ارزشمند از دمکراسی محلی(دمکراسی با ویژگی های ایرانی)با تاثیر گذاری استراتژیک بر منطقه و بازتابی ماندگاردر عرصه بین المللی"" است. دستاوری که طی این مدت جامعه تحول خواه ایرانی با درکی عمیق و به صورتی آرام اما متحملانه وصبورانه، طی تقریبا 4 دهه بر غنای معنایی و عمق ادراکی آن افزوده است.انکار این حقیقت کمکی به هیچکس در درک واقعیات جامعه ایرانی نمی کند.

4- این رویکرد عمل گرایانه ،آنهم در میان مردمی که طی تقریبا 130 سال گذشته بیشترین تاثیر را بر جوامع پیرامونی خود در منطقه گذاشته اند، قادر نیست تاثیر خود بر تحولات بیرونی را نادیده بگیرد و جامعه بین المللی هم نمی تواند آن را نبیند.در این زمینه مثال ها و نمونه های تاریخی متعددی در تاریخ منطقه وجود دارد که شناخته شده ترین آنها مربوط به ملی اعلام شدن کانال سوئز از سوی مصر به رهبری ناصر در اکتبر 1956 بود. اقدامی که مستقیما تحت تاثیر جنبش ملی شدن صنعت ایران به رهبری دکتر محمد مصدق و حمایت مردم ایران از وی در اوایل دهه 50میلادی صورت گرفت .

5- جامعه سیاسی غرب در قرائت تاریخ معاصر وتاثیر تحولات اجتماعی و یا کارکرد موثر درون زا و برون نگر دمکراسی ایرانی، کما کان می تواند جایگاه جامعه پویا و آرام ایرانی را نادیده بگیرد. یا همچون گذشته به الزام خود در حمایت از کشورهای محافظه کار اما ثروتمند و دیکتاتورعرب پایبند بماند و بی توجه به سرکوب آزادی های مدنی ،نقض حقوق بشر،آزادی های دمکراتیک و رعایت موازین شناخته شده شهروندی به حمایت از متحدان عرب ادامه دهد. اما ضرر چنین نگاه محدود و ناقصی، تنها در این خلاصه نمی شود که از درک واقعیات ایران تحول خواه عاجز وتاثیر دمکراتیک موردانتظار آنان بر ملت های خاورمیانه نادیده می گیرد،بلکه ضرر بزرگ و جبران ناپذیر آن خواهد بود که انکارو نادیده انگاشتن تاثیر تحولات دمکراسی انتخاباتی ایران بر ملل خاورمیانه عربی، بالقوه مخاطرات جدی تری را متوجه غرب در حمایت از دیکتاتورهای مرفه نشین عرب کرده و نهایتا راه هرگونه واکاوی از چرایی نا شناخته های منطقه و امت های عرب را خواهد بست.ایران را نه میتوان ونباید نادیده گرفت.
اما از موضع داخلی، نتیجه انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم ، بسته به اینکه در کدام سوی ماجرا ایستاده و با چه تحلیلی مورد ارزیابی قرار گیرد؟، با نتایج و پیامدهای متفاوتی روبروخواهد شد که نتیجه آن رقبای حاضر درصحنه را در موقعیت بسیار مهم وتعیین کننده یی قرار خواهد داد.نتیجه برای طرفین البته می تواند بسیار شیرین و یا به شدت تلخ باشد.اما به باور من بنا به دلایلی که بر هیچکس پوشیده نیست انتخابات ریاست جمهوری و نتیجه آن مسلما اثری دائمی بر پیکر برنده ویا بازنده رقابت خواهد گذاشت.از جنبه بین المللی نیز کیفیت انتخابات و نتیجه آن در ایجاد نگاه نو، تداوم ویا  تغییر موضع جامعه جهانی و ملل منطقه به ایران نقش  مهم و کلیدی را به عهده خواهد داشت. باید اعتراف کنیم "ایران در آستانه آغاز فصلی نو در حیات سیاسی مدرن خود قرار دارد.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.